Mahalli İdareler Muhasebe Yetkilisi Sertifika
Süreci
Kamu mali yönetim sistemimiz, 1927 yılında yürürlüğe giren 1050 sayılı
Muhasebe-i Umumiye Kanunuyla düzenlenmiş, 5018
sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
yürürlüğe girdiği 01 Ocak 2006 tarihine kadar,
kamu mali yönetimini düzenleyen temel kanun olma
niteliğini sürdürmüştür. Ancak kapsamının sadece
genel bütçe ile yönetilen teşkilatlarla sınırlı
kalması ve mahalli idarelerin sınırlı olarak bu
kanuna tabi tutulması, bütçe sınıflandırmasının ve
muhasebe sisteminin, mali yönetiminin ve
kamuoyunun ihtiyaç duyduğu bilgileri arzulanan
nitelikte sağlamakta yetersiz kalması, mevcut kamu
mali yönetimi sisteminin uluslararası
standartlara, Avrupa Birliği normlarına cevap
verememesi ve nihayet görev, yetki ve sorumluluk
dengesini kuramamış olması nedeniyle 1050 sayılı
kanunun, madde değişikliklerinin ötesinde tamamen
yeni bir kanun yapılmasını zorunlu kılmıştır.
5018 sayılı kanunun temel amacı, kalkınma planları ve programlarda yer
alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu
kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir
şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap
verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere,
kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu
bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm
malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini,
raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemek olup,
bu amaçlara ulaşılmasında muhasebe yetkililerinin
harcama sürecindeki konumları itibariyle önemli
yer teşkil etmektedirler.
Bu nedenle harcama sürecindeki karar mercileri ve uygulayıcılarının
nitelikleri, görev ve yetkileri 5018 sayılı kanun
ve ilgili yönetmelikleri ile yeniden düzenlenmiş,
Devlet giderlerinin yapılmasında görev ve
yetkilerin kötüye kullanımına engel olmak
amacıyla “harcama yetkilisi, gerçekleştirme
görevlisi ve muhasebe yetkilisi”şeklindeki üçlü
sac ayağı ile sağlam bir temel ve işleyiş
oluşturulmuştur.
Mevzuatımızda “Muhasebe yetkilisi”; Muhasebe
hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe
biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre
atanmış sertifikalı yönetici” olarak;
Muhasebe yetkilisi sertifikası ise; ekli ve
içeriği Bakanlık tarafından belirlenen ve sahibine
muhasebe hizmetlerini yerine getirebilme yetkisi
veren sertifika, olarak tanımlanmıştır.
Her iki tanımdan da anlaşılacağı üzere; bundan
böyle muhasebe sertifikası olmayan memurlarca
muhasebe hizmetleri yerine getirilemeyecek, diğer
bir deyişle muhasebe hizmetleri ancak sertifikalı
muhasebe yetkililerince yerine getirilecektir.
Ayrıca yine 5018 sayılı kanunda; muhasebe
yetkilisi görevinin harcama yetkilisi görevi ile
birleşemeyeceği, ödeme evrakının harcama
yetkilileri tarafından imzalanmasından sonra artık
ödemenin yapılmasını sağlamak için evrakın
muhasebe yetkilisine gönderilmesinin gerektiği
muhasebe yetkililerin harcama sürecindeki önemini
göstermektedir.
Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri
belgesi ve eki belgeler üzerinde;
a)
Yetkililerin imzasını,
b)
Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan
belgelerin tamam olmasını,
c)
Maddi hata bulunup bulunmadığını,
d)
Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,
Kontrol etmekle yükümlü olup, yukarda sayılan
hususlarla ilgili olarak hata ve eksiklik olması
halinde ödeme yapmaz.
Muhasebe Yetkililerinin görev ve yetkileri ;
Devlete ait gelirleri tahsil, takip etmek;
giderleri ve borçları hak sahiplerine ödemek, para
ve parayla ifade edilebilen değerler ile
emanetleri almak, saklamak ve ilgililere vermek
veya göndermek, vezne ve ambarların kontrolünü
yapmak, kendisine bağlı mutemetlerin hesap, belge
ve işlemlerini denetlemek şeklinde kısaca
özetlenebilir. Bu yetki ve görevler
irdelendiğinde; Devletin gelirlerinin tahsili,
tahsil edilen değerlerin muhafazası ve kontrolü
konusunda muhasebe yetkililerine duyulan güven
anlaşılmakla beraber, muhasebe yetkililerinin
taşıdıkları sorumluluğun ne kadar ağır olduğu
anlaşılmaktadır.
Muhasebe yetkililerinin eğitimi ve bunlara
sertifika verilmesi ile çalışma usûl ve esasları,
Maliye Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulu
tarafından çıkarılan yönetmelikle
düzenlenmektedir.
5018 sayılı Kamu
Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun geçici 5 inci
maddesinde; 31/12/2005 tarihi itibarıyla, özel
bütçeli idareler, mahalli idareler ve sosyal
güvenlik kurumlarının muhasebe birimlerinde,
birinci derecede sorumlu olarak çalışanlar ile
daha önce bu görevi en az beş yıl yapmış olanlarla
bu idarelerde bütçe dairesi başkanı, gelir ve
gider dairesi başkanı, muhasebe daire başkanı,
gelir müdürü, bütçe müdürü ve muhasebe müdürü
olanların anılan idarelerde muhasebe yetkilisi
olarak 31/12/2007 tarihine kadar atanabileceği,
muhasebe yetkilisi görevini yürütmek üzere
atanacak olanların Maliye Bakanlığınca verilecek
mesleki eğitimden geçmeleri ve yapılacak sınavda
başarı göstererek sertifika almalarının şart
olduğu, sınavla bu kadrolara atanmış olanların ise
muhasebe yetkilisi olarak atanmalarında sınav
şartının aranmayacağı belirtilmiştir.
Bu çerçevede; Mahalli İdareler Muhasebe Yetkilisi
sertifika eğitimine, 81 il özel idaresi, 3225
belediye ve 19 belediyeye bağlı idarenin muhasebe
birimlerinde 31/12/2005 tarihi itibarıyla, birinci
derecede sorumlu olarak çalışanlar ile daha önce
bu görevi en az beş yıl yapmış olanlar ve bu
idarelerde bütçe dairesi başkanı, gelir ve gider
dairesi başkanı, muhasebe daire başkanı, gelir
müdürü, bütçe müdürü, muhasebe müdürü ve hesap
işleri müdürü olarak görev yapanlar katılmıştır.
Ağrı İli genelinde il özel idaresi, merkez-ilçe ve
belde belediyelerden başvuranlar arasında, 5018
sayılı kanunun geçici 5’inci maddesinde belirtilen
şartları taşıyan 12 personele, Defterdarlığımızca
06.08.2007-17.08.2007 tarihleri arasında içeriği
Muhasebat Genel Müdürlüğünce tespit edilen
muhasebe yetkilisi sertifika eğitimi
programında“5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve
Kontrol Kanunu”, “Mahalli İdareler Bütçe ve
Muhasebe Yönetmeliği”, “Merkezi Yönetim Harcama
Belgeleri Yönetmeliği”, “Taşınır Mal Yönetmeliği
”Muhasebe Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma
Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” konularında
eğitim verilmiştir. Muhasebat Genel Müdürlüğünce
24.11.2007 tarihinde Türkiye genelinde yapılan
sınava katılan 2608 adayın 2050’si sınavda 65 ve
yukarı not alarak başarılı olmuş, sınava Ağrı’dan
1 aday katılmamış olup, sınava katılan 11
muhasebe yetkilisi adayından 8’i sınavda başarı
göstererek sertifika almaya hak kazanmıştır.
İzzet PATAN
Defterdar
|